کتاب جامعه شناسی تکنولوژی

مقدمه

در دهه‌‌های اخیر، فنآوری‌‌های نوین و به‌‌طور عام‌‌تر تکنولوژی، با دگرگون ساختن ابزارها و شیوه‌‌های ارتباط فردی و اجتماعی و هم‌‌چنین فراهم آوردن بستر تبادل و نشر آسان و گسترده داده‌‌ها، موجب تحولات بنیادین در جامعه شده است. سرعت و وسعت این تحولات در کنار جذابیت و تنوع تکنولوژی، انس و علاقه‌‌ای حیرت‌‌انگیز و وابستگی مفرط برای بشر به ارمغان آورده است. این وابستگی به قدری چشم‌‌گیر است که نه تنها درک بلکه تصور زندگی بدون فنآوری و تکنولوژی را تا حدود زیادی غیر ممکن ساخته و شکی نیست که تنوع روزافزون فناوری‌‌‌ها، تاثیرات گوناگون و متفاوتی در بازه‌های زمانی مختـلف بر جای گذاشته است.
کتـاب حاضر با توجـه به اهمیت فناوری و کاربردها و تاثیرات آن در زندگی با رویکرد جـامعه شناسی به رشته تحریر درآمده است تا ارتباط فناوری با جامعه و ساختارها، نهادها و ارتباطات اجتماعی شناخته شود. در فصل اول کتاب، عمده بحث بر روی علم و فناوری و تغییرات اجتماعی حاصل از آن متمرکز شده است. در این فصل ضمن بیان ارتباط فناوری و فرهنگ، سرمایه‌‌داری و فناوری در توسعه آن و فناوری دیجیتال مورد بحث قرار گرفته و به ماهیت امپریالیستی و استبدادی تکنولوژی نیز اشاره شده است. رویکرد فصل دوم، رویکرد شبکه‌‌ای است.
در این فصل نگارنده به اهمیت شبکه‌‌ای‌شدن جامعه براساس فناوری‌های نوین ارتباط‌جمعی پرداخته است. بیان رویکردهای نظری نظیر دیدگاه «هابرماس»، «کاستلز» و «ون دایک» از مهم‌‌ترین نظریه‌های این فصل است. فصل سوم عمدتا به دیدگاه‌‌ها و نظریه‌های مرتبط با فناوری پرداخته شده و در واقع محقق تلاش نموده تا رویکردهای موافق و انتقادی مربوط به پذیرش تاثیرات فناوری را در قالب پانزده رویکرد نظری مورد بررسی قرار دهد. فصل چهارم کتاب درصدد شناخت بهتر شبکه‌‌های اجتماعی مجازی است چرا که به‌‌نظر می‌رسد یکی از مهم‌‌ترین تحول در دو دهه اخیر ظهور شبکه‌های اجتماعی مجازی است که نه تنها بسیاری از حوزه‌ها را از حیث کارکرد و ماهیت، تحت تاثیر خود قرار داده بلکه هویت کاربران و مخاطبین خود را نیز دست‌‌خوش تغییرات و تحولات اساسی نموده است.
در این فصل با تعریف انواع شبکه‌های اجتماعی، کارکردها و قابلیت‌‌های این شبکه‌ها، انسان دیجیتالی و انسان آنلاین مسخ شده، نیز مورد بررسی قرار گرفته است. فصل پنـجم با عنوان اقتصاد دیجیتال با تأکیـد بر فنآوری بلاکچین، تدوین شده و هدف آن بررسی اهمیت جامعه‌شناختی اقتصادی است که توسط فناوری‌‌های مختلف به ویژه فناوری‌های ارتباطی، بیش از پیش دیجیتالی و جهانی شده است. فصل ششم کتاب به تئوری بازی‌‌ها در فناوری می‌‌پردازد و در نهایت فصل هفتم به آسیب‌ها و پیامدهای اقتصاد دیجیتالی پرداخته شده و این اثرات در ابعاد مختلف مطرح شده است. به‌‌طورخلاصه کتاب درصدد آشنایی و تحلیل ابعاد مختلف فناوری در زندگی اجتماعی-اقتصادی جهان معاصر است.